Psycholog: Nasze życie silnie determinuje to, czy bardziej koncentrujemy się na klęskach, czy na sukcesach

To, jak się czujemy i co jesteśmy w stanie osiągnąć, wynika ze sposobu, w jaki patrzymy na swoją przeszłość – przekonuje prof. Philip Zimbardo, światowej sławy psycholog.

„Jakiś czas temu odkryłem, że nasze życie silnie determinuje to, czy bardziej koncentrujemy się na klęskach, czy na sukcesach. Czy wolimy rozpamiętywać raczej pozytywną, czy negatywną przeszłość” – stwierdził prof. Philip Zimbardo w wywiadzie dla „Twojego Stylu”.

„Każdy doświadcza jednego i drugiego. Oczywiście w różnych proporcjach. Są ludzie, którzy obiektywnie mieli w życiu pod górkę i to od najmłodszych lat, dorastali w biedzie, byli ofiarami nadużyć, oraz tacy, których nic podobnego nie spotkało. Ale studiując historię życia jednych i drugich, zauważyłem, że o tym, czy byli w dorosłym życiu szczęśliwi i jak wiele osiągnęli, nie decydowały ich realne doświadczenia, trudny czy łatwy start, tylko to, do czego najczęściej wracali pamięcią (…), o czym opowiadali sobie i innym” – powiedział emerytowany profesor Uniwersytetu Stanforda.

Z obserwacji psychoterapeuty wynika, że wielu ludzi tkwi w czymś, co można nazwać „orientacją przeszłą negatywną”. Skupiają się przede wszystkim na tym, co im się w życiu nie udało, na momentach, kiedy ktoś ich zranił, zdradził, porzucił. Nawet wtedy, kiedy obiektywnie im się powodzi i wiedzą, że powinni być szczęśliwi, odczuwają pustkę. Ktoś, kto przez większość czasu powracał do porażek i przyzwyczaił się do odczuwania lęku, niezadowolenia, podświadomie dąży, by również w nowych okolicznościach odtwarzać w sobie te dobrze znane stany.

Ten stan można odwrócić. W swojej praktyce terapeutycznej Zimbardo zaczyna od tego, że szuka w pamięci pacjenta pozytywnych wspomnień i prosi, by ten opowiedział o nich ze szczegółami. Musi zadawać im wiele pomocniczych pytań, bo jak się okazuję, ludzie bardzo dokładnie relacjonują traumatyczne chwile, a sytuacje, gdy np. ktoś ich wspierał, są w ich pamięci dziwnie rozmyte. Temat właściwego patrzenia na własną przeszłość Zimbardo rozwija w swojej nowej książce „Żyj lepiej, kochaj mądrzej”.